Tehdit artık uzakta değil: Türkiye’de 10 yıl içinde 400 bin kişi siroz riskiyle karşı karşıya!

Modern hayatla birlikte artan hareketsiz hayat ve makus beslenme nizamı, karaciğer sıhhatimizi sessizce tehdit eden bir krize dönüşüyor. Karaciğerin sertleşmesi, formunun bozulması ve vazifelerini yapamaz hale gelmesiyle gelişen siroz ise giderek büyüyen bir halk sıhhati sorunu haline geldi. Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, siroz riskine karşı kıymetli ikazlarda bulundu.

Geçmiş yıllarda sadece viral enfeksiyonlarla anılan siroz, günümüzde masabaşı çalışma nizamı ve işlenmiş besin tüketiminin tesiriyle artan bir “yaşam üslubu hastalığı” olarak karşımıza çıkıyor. Toplumun büyük bir kısmını pençesine alan karaciğer yağlanmasının, yüzde 40’a ulaştığını belirten Medipol Mega Üniversite Hastanesi Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, karaciğer yağlanması konusunda gerekli tedbirler alınmadığı takdirde siroza kadar ilerleyebileceğini belirtti. Uzman isim, hususa dair bilinmesi gereken ayrıntıları tek tek açıkladı.

“KARACİĞER BEDENİN KİMYA FABRİKASIDIR”

Sirozun karaciğerin yapısının sertleşmesi ve işlevlerini kaybetmesi manasına geldiğini belirten Prof. Dr. Yaprak, “Karaciğer; protein üretimi, safra salgılanması, bilirubinin atılması, pıhtılaşma faktörlerinin sentezi ve karbonhidrat yağ metabolizmasının merkezidir. Siroz geliştiğinde bu hayati işlevlerin tamamı önemli formda bozulur. Evvelce sirozun en sık nedeni hepatitlerdi. Aşılama ve yeni tedaviler sayesinde bu nedenler geriledi. Asıl tehlike karaciğer yağlanması. 2000’li yıllarda toplumda karaciğer yağlanması oranı yüzde 10 civarındaydı. Bugün bu oran yüzde 40’a ulaştı. Yani dört katlık bir artış kelam konusu” tabirlerini kullandı.

METABOLİK SENDROM SİROZU BESLİYOR

Karaciğer yağlanmasının metabolik sendromun bir modülü olduğunu belirten Prof. Yaprak, “Obezite, diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve karın içi yağlanma metabolik sendromu oluşturuyor. Bu tablo, karaciğeri vakitle siroza sürüklüyor. Karaciğer hücrelerinin yüzde 5’inden fazlasının yağla yer değiştirmesi durumunda yağlanmadan kelam edebiliriz. Yağlanma ilerlerse iltihap eklenir ve NASH dediğimiz tablo gelişir. Yağlanması olan hastaların yaklaşık yüzde 25-30’unda NASH ortaya çıkar. Bu kümenin yüzde 10’unda ise süreç siroza kadar ilerler” diye konuştu.

10 YILDA 400 BİN YENİ SİROZ HASTASI OLABİLİR

Türkiye için çarpıcı bir projeksiyon paylaşan Prof. Dr. Yaprak, “Karaciğer yağlanması olan bireylerin yaklaşık yüzde 1’inin 10 yıl içinde siroz geliştireceğini öngörüyoruz. Bu da önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 400 bin yeni siroz hastası manasına geliyor. Bu sayı son derece tasa verici. Erkeklerde bel etrafı 100 cm, bayanlarda 85 cm üzerindeyse, diyabet, hipertansiyon yahut kolesterol yüksekliği varsa karaciğer yağlanması mümkünlüğü yüzde 60-70’tir. Morbid obez bireylerin ise yüzde 90’ında yağlanma vardır” sözlerini kullandı.

“YAĞLANMA GERİ DÖNDÜRÜLEBİLİR”

Tedavinin temelinin hayat şekli değişikliği olduğunu vurgulayan Prof. Yaprak, “Akdeniz tipi beslenmeye geçilmeli, işlenmiş karbonhidratlar bırakılmalı, fruktoz ve mısır şurubu içeren eserlerden uzak durulmalı. Mümkünse 14-16 saatlik aralıklı oruç uygulanmalı. Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş öneriyoruz. Nabzın yükseldiği, terlemenin olduğu bir antrenman olmalı. Ayrıyeten kas güçlendirici idmanlar çok değerli zira kaslar bedende güç yakımını artırır” halinde konuştu.

40 yaş üzeri ve kalp riski olan bireylerin idman öncesi kardiyolojik kıymetlendirme yaptırması gerektiğini de hatırlattı.