Çocuklarda hipertansiyon alarmı: Olaylar son 20 yılda iki kat arttı

Çocuklarda hipertansiyon olayları süratle artıyor. Uzm. Dr. Özde Nisa Türkkan, riskler, belirtiler ve hakikat tansiyon pahaları konusunda değerli ikazlarda bulunuyor.

Hipertansiyon, her ne kadar bir yetişkin hastalığı olarak düşünülse de bu durum artık çocuklarda da sıklıkla görülmeye başlandı. Çocuklar üzerinde yapılan araştırmalarda son 20 yılda “çocukluk çağı hipertansiyonu”nun iki kat arttığı gözlemlendi.

ERGENLİK PERİYODUNDA HİPERTANSİYON RİSKİ ARTIYOR

Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefrolojisi Kliniği’nden Uzm. Dr. Özde Nisa Türkkan, son yıllarda çocuklarda hipertansiyon olaylarının bariz biçimde arttığını belirterek, hipertansiyonu bilhassa ergenlik çağındaki çocuklarda görüldüğünü şu sözlerle aktardı:

“12 yaşından büyük çocuklarda daha fazla tansiyon yüksekliği görüyoruz. Olağanda çocuklarda tansiyonun asıl sebebi böbrek hastalıklarıdır. 12 yaşın altındaki çocuklarda tek böbrek olması ya da böbrek damarlarında rastgele bir sorun olması, kimi ender kanserler hipertansiyona sebep olabilir. Bunları daha küçük yaşlarda da görebiliyoruz. Hatta yenidoğan periyodunda bile rastlanıyor. Lakin genel manada bilhassa artışı 12 yaşın üstündeki ergenlik çağındaki çocuklarımızda görüyoruz.”

BESLENME VE ÖMÜR ALIŞKANLIKLARI BÜYÜK ETKEN

Uzm. Dr. Türkkan, “Bunun en büyük sebebi çocuklarımızın sistemsiz beslenmeleri, paketli besin ve abur cubur tüketimlerinin artmış olması. Tıpkı vakitte çocuklarımızın daha fazla sedanter hayata geçiş yapmaları, telefon, tablet ve bilgisayar bağımlılığı sebebiyle hareketsiz kalmalarından kaynaklı da oluyor. Beslenmenin düzgün olmaması, beraberinde hareketsizliğin artması, çocukların daha az spor yapması sebebiyle bu hastalarımızda kilo artışı da görüyoruz. Çağdaş ömrün maalesef ki yeni hastalığı obeziteyle bir arada bu hastalarımızda tansiyon yüksekliğini daha fazla saptıyoruz.” sözleriyle çocuklardaki beslenme ve hareketsiz ömür alışkanlıklarına dikkat çekiyor.

ÇOCUKLARDA TANSİYON KIYMETLERİ KAÇ OLMALI?

Çocuklarda tansiyon bedellerinin kaç olması gerektiğine de değinen Uzm. Dr. Türkkan, şunları paylaştı:

“Ben hastalarıma anlatırken her vakit diyorum ki, ‘Benim boyutumdaki biriyle küçücük bir çocuğunki birebir olamaz.’ Bilhassa 12 yaşın altındaki çocuklarda aşikâr tansiyon çizelgelerimiz var. Bu tansiyon çizelgelerinde çocuğun uzunluğunu, cinsiyetini ve yaşını baz alıyoruz. Mesela diyelim ki 10 yaşındaki bir çocukta 120’ye 80 tansiyon gördüğümüz vakit bu erişkin için olağan olsa da 10 yaşındaki bir çocuk için yüksektir. Hele bu yaş daha da küçüldükçe 120’ye 80 tansiyon mesela 2 yaşında, 3 yaşında bir çocuk için inanılmaz yüksek. O yüzden 12 yaşın üstünde katiyen 120’ye 80’in üstünde tansiyon görmek istemiyoruz. Bundan daha yüksek olduğu vakit bunu hipertansiyon olarak kıymetlendiriyoruz.”

KONTROL ALTINA ALINMAZSA SONUÇLARI ÖNEMLİ OLABİLİR

Uzm. Dr. Türkkan, “Bu organlardan biri kalp… Kalpte bizim ‘sol ventrikül hipertrofisi’ dediğimiz, yani kalbin yapısını, kas kitlesini artıran kalp rahatsızlıklarına yol açabilir. Tıpkı vakitte beğenilen ‘hipertansif retinopati’ dediğimiz bulgulara yol açabilir. Görme bozukluğuna yol açabilir ve uzun periyotta körlüğe sebep olabilir. Beyin damarlarında bir farklılık varsa beyin kanamasına yol açabilir. Çocuklarda felç gelişebilir. Böbrekteki damarlarda olduğu vakit ise böbrek yetersizliğine yol açabilir.” sözleriyle çocuklarda görülen hipertansiyon denetim altına alınmadığı takdirde tıpkı yetişkinlerde olduğu üzere önemli sıhhat meselelerine yol açtığını vurguladı.

İŞ ANNE BABAYA DÜŞÜYOR

“Küçük yaşta başlayan bir kalp rahatsızlığı, ilerleyen devirde bu hastaların hayat kalitesini bozuyor, kalp yetmezliğine sebep oluyor ve ilerleyen devirlerde bu hastaların ömrünü de kısaltıyor. O yüzden bizim için çocuklarda hipertansiyon çok değerli. Kesinlikle teşhis koyulması gerekiyor ve sonra da nizamlı takip ve tedavilerinin yapılması gerekiyor.” diyen Uzm. Dr. Türkkan, anne ve babaları uyarıyor.

TANI SÜRECİ VE SONRASI

“Çocuklarda yüksek tansiyonda ön planda böbrek hastalıkları eşlik edebildiği için kesinlikle çocuk nefrolojisine başvurmalılar.” diyen Uzm. Dr. Türkkan, tanı sürecinde birinci adımın konutta tansiyon takibi olduğunu belirterek “beyaz önlük hipertansiyonu”na dikkat çekerek kelamlarını şöyle noktaladı:

“Bunun için biz konutta ölçümlerin yapılmasını istiyoruz. Ömür içi kan basıncı değerlendirmesi dediğimiz tansiyonu holterle birinci başta tetkik ediyoruz. Hastaların tansiyonunun olup olmadığını meskende, olağan günlük hayatını sürdürürken yapılan ölçümlerle kıymetlendiriyoruz.

Teşhis koyulduktan sonra böbrek hastalıkları, ender tümörler ve hormonal nedenler üzere altta yatan mümkün sebepler ayrıntılı formda araştırılıyor. Rastgele bir hastalık saptanmazsa çocuklara ‘Esansiyel hipertansiyon’ tanısı koyuluyor ve ömür usulü değişikliği öneriliyor.

Eğer hastanın baş ağrısı, burun kanaması varsa ve gün içerisinde tansiyon yüksekliği çocuğun işlerini yapmasına pürüz oluyorsa kesinlikle hayat usulü değişiklikleriyle bir arada tedaviye başlıyoruz.”